Dưa bở là một loại quả quen thuộc và được yêu thích trong mùa hè nhờ tính mát, vị thanh cùng khả năng giải nhiệt tốt.
Trong đó, giống dưa bở vàng nổi bật hơn cả bởi màu sắc bắt mắt, hương thơm nồng nàn đặc trưng, ruột sáp đặc, béo ngậy.
Nhiều người thường nghĩ rằng loại cây cho quả lớn này chỉ có thể canh tác trên những cánh đồng rộng lớn. Tuy nhiên, cách trồng dưa bở vàng dễ lắm kiểu gì cũng có quả ăn ngay tại ban công, sân thượng nhà bạn nếu nắm vững kỹ thuật trồng dưa bở.
Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn chi tiết từ kỹ thuật trồng dưa bở, cách chăm sóc, bấm ngọn, thụ phấn cho đến việc giải đáp thắc mắc về hàm lượng dinh dưỡng như dưa bở bao nhiêu calo hay ăn dưa bở có béo không. Hãy cùng bắt tay vào thực hiện để sở hữu những chậu dưa quả to tròn nhé!
Dưa bở bao nhiêu calo?
Theo các nghiên cứu từ Viện Dinh dưỡng, dưa bở là một trong những loại trái cây có hàm lượng năng lượng cực kỳ thấp. Trong 100g thịt dưa bở tươi chỉ chứa khoảng 26 đến 35 calo. Lượng calo này thấp hơn rất nhiều so với các loại quả khác như táo, chuối hay thậm chí là cam.
Thành phần chủ yếu của quả dưa lên tới 90% – 92% là nước, phần còn lại là chất xơ, vitamin C, vitamin A và các khoáng chất thiết yếu.
Liệu ăn dưa bở có béo không?
Câu trả lời chắc chắn là không, nếu bạn ăn đúng cách. Với lượng calo thấp cùng hàm lượng nước và chất xơ dồi dào, dưa bở giúp tạo cảm giác no lâu, hạn chế các cơn thèm ăn, hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru và thúc đẩy quá trình trao đổi chất. Do đó, đây là thực phẩm tốt dành cho thực đơn giảm cân.
Tuy nhiên, bạn cần lưu ý một điểm: bản chất quả dưa bở sáp truyền thống không có vị ngọt đậm. Người Việt thường có thói quen dầm dưa bở với đường, sữa đặc hoặc đá để tăng hương vị. Nếu bạn đang ăn kiêng và lo lắng ăn dưa bở có béo không, hãy hạn chế tối đa việc thêm đường cát hoặc sữa đặc. Bạn có thể thay thế bằng đường ăn kiêng, một chút mật ong nguyên chất, hoặc ăn trực tiếp để thưởng thức vị bùi béo tự nhiên của quả.
Kỹ thuật trồng dưa bở
Cách trồng dưa bở đạt tỉ lệ thành công cao nhất, khâu chuẩn bị đất trồng hạt giống ban đầu đóng vai trò quyết định đến sức sinh trưởng của cây sau này.
Chọn hạt giống
Hạt giống là linh hồn của vụ mùa. Bạn nên tìm mua hạt giống dưa bở vàng chuẩn F1 từ các công ty cung ứng vật tư nông nghiệp uy tín. Hạt giống chất lượng cao, có bao bì nhãn mác rõ ràng sẽ đảm bảo tỷ lệ nảy mầm trên 95%, cây con có sức đề kháng tốt, kháng sâu bệnh cao và cho chất lượng quả thành phẩm thơm ngon, đặc ruột, đúng form giống.
Chuẩn bị chậu trồng và thùng xốp
Vì giống dưa bở nuôi quả rất to (trọng lượng từ 2kg đến hơn 5kg mỗi quả), bộ rễ của chúng phát triển mạnh và cần không gian lớn để hút chất dinh dưỡng. Do đó, bạn cần chuẩn bị các thùng xốp lớn, chậu nhựa 70 lít, khay lắp ghép dài rộng 50cm x cao 40cm trở lên. Với kích thước trên trồng mỗi chậu 2 dây.
Chậu nhựa trồng ban công/sân thượng: Nên ưu tiên các loại chậu có dung tích tối thiểu từ 25 lít trở lên (ví dụ như chậu cỡ C13) và chỉ nên trồng 1 cây duy nhất cho mỗi chậu để đảm bảo cây không bị cạnh tranh dinh dưỡng.
Xử lý và phối trộn đất trồng
Dưa bở ưa loại đất thịt nhẹ, tơi xốp, khả năng thoát nước tốt nhưng vẫn phải giữ được độ ẩm. Bạn hãy chuẩn bị đất trồng theo công thức sau: Đất sạch trộn với phân hữu cơ hoai mục (như phân bò, phân gà hoặc phân trùn quế) theo tỷ lệ 3:1. Đặc biệt, hãy bổ sung thêm 1 muỗng canh phân lân vào hỗn hợp đất đã ủ sẵn này. Phân lân có vai trò kích thích bộ rễ phát triển vượt trội trong giai đoạn đầu, giúp cây bám đất và hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn.
Sau khi ngâm ủ hạt giống trong nước ấm (2 sôi 3 lạnh) khoảng 4-5 tiếng và đem ủ vào khăn ẩm cho nứt nanh, bạn tiến hành tra hạt vào bầu ươm. Sau khoảng 7 đến 10 ngày, hạt giống sẽ phát triển thành cây con và bắt đầu ra lá thật đầu tiên (1 lá thật rõ ràng).
Đây chính là thời điểm vàng để tiến hành hạ thổ cây con vào thùng đất đã chuẩn bị sẵn. Khi bứng cây con từ bầu ươm sang chậu lớn, hãy thao tác thật nhẹ nhàng để tránh làm đứt rễ non. Sau khi trồng, ấn nhẹ đất quanh gốc và tưới đẫm nước, che mát cho cây trong vòng 2 – 3 ngày đầu để cây nhanh chóng hồi xanh.
Điều hướng thân và bấm ngọn tạo quả
Trong kỹ thuật trồng dưa bở, việc xử lý bấm ngọn hay để ngọn quyết định trực tiếp đến năng suất và kích thước của quả. Hiện nay có hai phương pháp phổ biến mà bạn có thể áp dụng linh hoạt tùy thuộc vào không gian sân vườn:
Trường hợp 1: Kỹ thuật bấm ngọn nuôi nhánh
Khi cây dưa bở phát triển ổn định và ra được 5 lá thật, bạn tiến hành bấm bỏ ngọn chính (ngọn sinh trưởng). Mục đích của việc này là kích thích cây tập trung dinh dưỡng nuôi 2 nhánh cấp 1 khỏe mạnh nhất. Trên 2 nhánh cấp 1 này, cây sẽ tiếp tục đẻ ra các nhánh cấp 2. Bạn sẽ chọn trên mỗi nhánh cấp 2 này một quả đẹp nhất để nuôi. Như vậy, với phương pháp này, 1 cây dưa bở sẽ nuôi ổn định 2 quả, trọng lượng trung bình mỗi quả dao động trên dưới 2kg.
Trường hợp 2: Phương pháp không bấm ngọn (Cho leo giàn)
Đây là phương pháp tối ưu không gian và giúp cây cho quả sớm hơn trường hợp bấm ngọn. Với cách này, bạn giữ nguyên ngọn chính và cho cây leo thẳng lên giàn. Tuy nhiên, bạn phải tỉa bỏ toàn bộ chèo nhánh, nhánh phụ phát sinh ở nách lá từ gốc lên. Cây sẽ tập trung toàn bộ năng lượng nuôi duy nhất một thân chính. Tùy thuộc vào sức sinh trưởng của cây, hệ rễ có thể nuôi được 1 hoặc 2 quả, nhưng thông thường phương pháp này sẽ nuôi 1 quả độc nhất với kích thước siêu khủng, đạt trọng lượng từ 3kg đến 6kg.
Lưu ý: Dù bạn lựa chọn bấm ngọn hay không, nguyên tắc bất di bất dịch là chỉ nên để quả ở khoảng trên lá thứ 20 (hoặc khi thân cây đã leo lên đến giàn ổn định thì mới tiến hành để quả). Toàn bộ các nhánh bên dưới lá thứ 20 cần phải vặt bỏ hoàn toàn. Điểm đặc trưng của giống dưa bở vàng là chúng ta không cần độ ngọt sắc như dưa lưới, do đó quả càng ở trên cao thì quả phát triển nhanh hơn do nhận được nhiều ánh sáng và quang hợp tốt.
Kỹ thuật thụ phấn quyết định tỷ lệ đậu quả
Hoa dưa bở sáp nhìn chung có cấu trúc cứng cáp và cánh dày hơn so với hoa của các loại cây họ bầu bí khác. Do đặc tính sinh học, chúng thường nở muộn hơn vào buổi sáng. Thời điểm hoa nở căng và tạo nhiều phấn chất lượng nhất là trong khoảng thời gian từ 9h đến 10h sáng.
Nhiều người có thói quen đi thụ phấn từ sáng sớm (khoảng 6h-7h), tuy nhiên lúc này độ ẩm không khí còn cao, hoa chưa bung hết và lượng phấn rất ít, dẫn đến tỷ lệ đậu quả cực kỳ thấp. Khi tiến hành thụ phấn nhân tạo, bạn chọn những bông hoa đực to khỏe, ngắt bỏ cánh hoa để lộ phần nhị đực nhiều phấn vàng. Hãy lấy từ 2 đến 3 bông hoa đực để thụ cho 1 bông hoa cái, xoay đều nhẹ nhàng khắp nhụy hoa cái để hạt phấn phân bố đều.
Mẹo nhỏ thực tế: Sau khi quệt phấn xong, bạn có thể ngắt luôn bông hoa đực và cài úp trực tiếp lên trên vòi nhụy của hoa cái để tận dụng tối đa lượng phấn rơi. Sau khi thụ phấn từ 1 đến 2 ngày, nếu thấy phần bầu dưới hoa cái phình to ra rõ rệt, tức là quả đã đậu thành công. Lúc này, bạn cần bọc quả lại bằng túi lưới hoặc màng bọc chuyên dụng để tránh bị ruồi vàng chích hút gây thối và rụng quả non.
Cây dưa bở vàng khi bước vào giai đoạn nuôi quả là một “cỗ máy ngốn phân nhiều” vì nó phải dồn sức nuôi quả, dinh dưỡng đủ trọng lượng lớn. Tuy nhiên, rễ dưa bở lại rất nhạy cảm, nếu bón phân với nồng độ đặc, cây sẽ bị ngộ độc hữu cơ hoặc sốc phân dẫn đến héo rũ và chết.
Giải pháp tốt để cây đủ ăn mà không bị sốc là áp dụng nguyên tắc chia nhỏ bữa ăn. Bạn hãy sử dụng các loại phân hữu cơ giàu dinh dưỡng như phân gà, phân dơi, hoặc phân bò đem ngâm ủ lấy nước cốt. Khi tưới, pha loãng dung dịch này với nước sạch, bổ sung thêm một chút Humic (chất kích rễ) và tiến hành tưới đều đặn hàng ngày cho cây vào buổi chiều tối.
Trong quá trình nuôi quả, nếu phát hiện quả có hiện tượng méo mó, biến dạng, nguyên nhân chính là do thiếu phân hoặc thiếu nước. Lúc này, hãy bổ sung hàm lượng đạm nhiều hơn một chút trong hỗn hợp tưới để quả căng tròn trở lại.
Khi quả đạt từ 15 đến 17 ngày sau khi thụ phấn, quả sẽ dừng phát triển về kích thước và bắt đầu chuyển sang màu vàng đặc trưng. Lúc này, bạn phải ngưng toàn bộ các loại phân đạm và chỉ tưới nước lã giữ ẩm. Vì dưa bở không cần ngọt đậm nên bạn hoàn toàn không cần tưới thêm dịch chuối hay các loại phân bón chứa kali cao.
Phòng trừ sâu bệnh hại
Một tin vui cho những ai đang học cách trồng dưa bở là loại cây này cực kỳ “lì lợm” và có sức đề kháng đáng kinh ngạc. Nhờ cấu trúc lá rất cứng, nhám và dày, cây hầu như không bị mắc các bệnh phổ biến ở lá. Chỉ phòng trường hợp héo xanh, thối gốc bằng cách pha 10g trichoderma tưới gốc 1 tuần 1 lần.
Nhện đỏ: Thường xuất hiện ở mặt sau của lá trong điều kiện thời tiết hanh khô. Cần phun nước áp lực mạnh để rửa trôi hoặc dùng các chế phẩm sinh học Bio B.
Bọ phấn trắng: Chỉ tấn công khi cây còn ở giai đoạn con, khi cây đã lớn và lá cứng thì chúng sẽ tự bỏ đi.
Ruồi vàng: Là kẻ phá hoại nguy hiểm nhất đối với quả non, cần bọc quả ngay sau khi đậu. Khi quả đã to và già, vỏ cứng thì ruồi vàng cũng không chích được nữa.
Để phòng bệnh nấm lá cho vườn dưa, bạn có thể phun định kỳ 1 tuần 1 lần nước vôi trong pha loãng, dung dịch tỏi ớt hoặc tinh dầu Neem để xua đuổi côn trùng, tùy vào tình trạng thực tế của cây mà linh hoạt ứng biến.
Nhìn chung, cách trồng dưa bở vàng dễ lắm bạn chỉ cần áp dụng đúng kỹ thuật là có thu hoạch: chọn chậu đủ lớn, điều hướng bấm ngọn phù hợp, thụ phấn đúng khung giờ vàng và bón phân pha loãng đều đặn.
Sở hữu những quả dưa bở vàng thơm lừng, an toàn do chính tay mình chăm sóc không chỉ mang lại niềm vui thanh tao mà còn cung cấp một món ăn giải nhiệt tuyệt vời, ít calo và hỗ trợ giữ dáng vô cùng hiệu quả. Chúc các bạn thực hiện thành công kỹ thuật trồng dưa bở này ngay tại nhà!
Nếu bạn có câu hỏi gì, hãy để lại bên dưới mình luận mình giải đáp thêm. Nếu có cách trồng dưa bở hay, hãy chia sẻ thêm để mọi người áp dụng. Quân Đà Nẵng, chuyên thiết kế thi công vườn trồng rau, nuôi cá, nuôi gà, nuôi trùn quế sân thượng – sân vườn tuần hoàn tiết kiệm chi phí.
